Drop Down MenusCSS Drop Down MenuPure CSS Dropdown Menu

Σάββατο, 1 Σεπτεμβρίου 2012

Η ΦΙΛΟΣΟΦΊΑ ΖΕΝ


«Ζεν» είναι η ιαπωνική προφορά της κινέζικης λέξης «τσαν», που προέρχεται από το σανσκριτικό «dhyana» και σημαίνει «δια-λογισμός». Αν και το Ζεν προέρχεται από τον Βουδισμό και κατά κύριο λόγο οι διδάσκαλοί του είναι Βουδιστές μοναχοί, δεν πρόκειται για θεοφιλοσοφία, ούτε για θρησκευτικά διδάγματα. Όπως και τοΤαο, το Ζεν δεν μπορεί να εξηγηθεί με λίγες λέξεις.

Η καλλίτερη επεξήγηση που μπορεί να δοθεί εν συντομία είναι ότι το Ζεν:

- είναι περισσότερο συμπεριφορά παρά πίστη
- είναι η γαλήνη που επέρχεται όταν γίνεσαι ένα με μια οντότητα άλλη, εκτός του εαυτού σου.
- σημαίνει να κατανοείς την ενότητά σου με το Όλον και όλα όσα περικλείει.
- σημαίνει να ζήσεις το σήμερα και να συνειδητοποιείς αυτήν την πραγματικότητα πλήρως.
- είναι να είσαι απαλλαγμένος από τις απατηλές διαμάχες και αποσπάσεις του υλικού κόσμου.
- σημαίνει να ακολουθήσεις την ροή του Όλου.

Το παράδοξο είναι μέρος του Ζεν και η διδασκαλία του. Το παράδοξο παρακινεί τον νου να σκεφτεί πέρα από την ρουτίνα και τον υλικό κόσμο. Βοηθά να αποδεσμευτεί ο νους από τον ορθολογισμό και να αποδεχτεί το ένστικτο. Ισορροπεί το Πνεύμα με την Ψυχή και το Σώμακατευθύνοντας στην Αλήθεια που δεν μπορεί να κατανοηθεί μονάχα με ένα από αυτά, αλλά με όλα μαζί.

Επομένως το Ζεν είναι:

Τίποτα και όμως όλα
- Άδειο και όμως γεμάτο
- Περιβάλει τα πάντα και περιβάλλεται από τα πάντα
- Η αρχή και το τέλος

Παραθέτω μερικά αποφθέγματα καθώς και μερικές παραβολές του Ζεν, για την καλλίτερη κατανόηση της φιλοσοφίας του:


  • Η ζωή είναι άδεια και ανούσια, αλλά αυτό δεν σημαίνει τίποτε άλλο από το ότι σου δίνετε η ελευθερία και η ευκαιρία να την γεμίσεις νόημα
  • Η έλλειψη φώτισης είναι πρόβλημα μονάχα για τον πεφωτισμένο
  • Μπορείς να πιστέψεις σε ότι θέλεις, μιας και το Όλον δεν υποχρεούται να τηρεί μια μορφή
  • Η υποκειμενικότητα λέει «το ονομάζω ανάλογα με το πώς το βλέπω»
  • Η αντικειμενικότητα λέει «το ονομάζω όπως είναι»
  • Το Ζεν λέει «δεν είναι τίποτα μέχρι να το ονομάσω»
  • Το γεμάτο ποτήρι είναι άχρηστο
  • Όταν είσαι έτοιμος να μάθεις, το Όλον θα σου προσφέρει τον διδάσκαλο
Νεφέλη





Η φιλοσοφία Ζεν στην Κίνα και Ιαπωνία 

Η λέξη Ζεν είναι η μετατροπή στη Γιαπωνέζικη γλώσσα του σανσκριτικού όρου DHYANA, που σημαίνει διαλογισμός ή διαρκής στοχασμός σε μια ιδέα.
Oταν εισήλθε στην Κίνα αυτή η μη ορθόδοξη (γιατί δεν δίνει σημασία στην μελέτη των ιερών κειμένων) βουδιστική Σχολή ο όρος αποδόθηκε σαν Τζαν. Σύμφωνα με την παράδοση, ο ιδρυτής της Σχολής Τζαν ήταν ο Ινδός πατριάρχης του Βουδισμού, ο Μποντιντάρμα, που μετέφερε την έδρα της βουδιστικής πατριαρχίας στην Κίνα τον 6ο αι. μ.Χ. Τότε ίδρυσε εκεί ένα μοναστήρι, που κατά μερικούς μελετητές ήταν το Σάο Λιν, και δίδαξε στους μοναχούς μυστικές μεθόδους προσέγγισης της βουδιστικής αλήθειας, ανάμεσα στις οποίες είναι και αυτή του Ζεν.

Αυτές οι μέθοδοι, που συνδυάστηκαν με ψυχοσωματικές ασκήσεις και γυμναστική, θα αποτελέσουν τον αρχικό πυρήνα των κινέζικων πολεμικών Τεχνών ή Κουνγκ Φου(1). Κατά την παράδοση ο ίδιος ο Μποντιντάρμα έλεγε ότι αυτή η μυστική διδασκαλία του Τζαν ή Ζεν είχε μεταδοθεί από τον ίδιο τον Βούδα στον μαθητή του Κασιάπα και από αυτόν στους μεταγενέστερους πατριάρχες του Βουδισμού μέχρι αυτόν.

Ετσι πρώτος πατριάρχης του Βουδισμού Ζεν θεωρείται ο μεγάλος Μύστης Μποντιντάρμα, αν και τα απόλυτα τεκμηριωμένα ιστορικά στοιχεία για την αρχή του Ζενισμού ξεκινούν από τον Χούι Νεγκ (638-713) και τον Σεν Σίου (609-706), που έδρασαν αντίστοιχα στη Νότια και τη Βόρεια Κίνα.

Παρόλα αυτά οι ιδέες του Ζεν υπήρχαν ήδη στην Κίνα στην ουσιαστική τους μορφή, σχεδόν δύο αιώνες πριν από την άφιξη του Μποντιντάρμα, στη φιλοσοφία του Σενγκ Τσάο και του Τάο Σεγκ, που έζησαν μεταξύ του 4ου και του 5ου αιώνα μ.Χ. Ο πρώτος υποστήριζε ότι η συγχώνευσή μας με το Κενό ή Μη Ον για να είναι πραγματική πρέπει να είναι ολοκληρωτική. Ο δεύτερος δίδαξε ότι η βουδιστική φώτιση επιτυγχάνεται ακαριαία. Και οι δύο αυτές αντιλήψεις αποτελούν τις κεντρικές ιδέες που θα χαρακτηρίσουν τον μεταγενέστερο βουδισμό Ζεν, τόσο στην Κίνα όσο και αργότερα στην Ιαπωνία.

Στην Ιαπωνία ο βουδισμός Ζεν άρχισε να αναπτύσσεται από τον 12ο αιώνα, αφού ο ορθόδοξος βουδισμός είχε πλέον στη χώρα αυτή μια παράδοση περίπου 6 αιώνων, μια που εισήχθηκε λίγο αργότερα από την εγκατάσταση του Μποντιντάρμα στην Κίνα, τον 6ο αι. μ.Χ.

Πραγματικά η λέξη Ζεν είναι γιαπωνέζικη, όπως είδαμε, και είναι σύντμηση της λέξης Ζέννο που σημαίνει διαλογισμός.

Ο Βουδισμός επικράτησε σχετικά εύκολα στην Ιαπωνία, αν και όχι τόσο στη φιλοσοφική του μορφή όσο στη θρησκευτική. Αναμείχθηκε γρήγορα με τα στοιχεία της ντόπιας παραδοσιακής θρησκείας, του Σιντοϊσμού, κι έτσι δημιουργήθηκε μια εντελώς διαφορετική μορφή του Βουδισμού, αυτή του γιαπωνέζικου Βουδισμού. Η ανάπτυξη όμως των φιλοσοφικών στοιχείων έγινε αργότερα, με την εισαγωγή των αντιλήψεων Ζεν του Κινέζικου Βουδισμού.
Πραγματικά η Γιαπωνέζικη φιλοσοφία, με την ανάπτυξη του Βουδισμού Ζεν, παίρνει αξιόλογες διαστάσεις.

Η μεταβίβαση της διδασκαλίας στο Ζεν γίνεται μέσω του λεγόμενου Κοάν. Δεν πρόκειται για μια θεωρητική διδασκαλία αλλά για μια μορφή συμβολικής επικοινωνίας δασκάλου-μαθητή, που αποσκοπεί στη βιωματική απόκτηση της ακαριαίας φώτισης από τον μαθητή. Για να επιτευχθεί αυτό το Κοάν χρησιμοποιεί διάφορους τρόπους, όπως για παράδειγμα το διάλογο, την παραβολή, τη σιωπή, ακόμη και το χτύπημα στον μαθητή. Οι τρόποι αυτοί δεν είναι αντιφατικοί μεταξύ τους γιατί κάθε τρόπος μπορεί να γίνει Κοάν. Εξ άλλου στο Ζεν δεν υπάρχει η δυνατότητα αντίφασης, γιατί λειτουργεί πέρα από το δυϊκό τρόπο σκέψης του νου μας, ο οποίος είναι η αιτία της δημιουργίας των αντιφάσεων ανάμεσα στα πράγματα ή τις καταστάσεις.

Η διδασκαλία του Ζεν προσπαθεί να βοηθήσει τον μαθητή να υπερβεί τον λογικό νου και να αντιληφθεί την πραγματικότητα με ένα ανώτερο όργανο αντίληψης, την διαίσθηση, το στοιχείο Βούδι, που ξεπερνάει την δυϊκή θεώρηση του κόσμου. Η καλλιέργεια του "βουδικού" στοιχείου μέσα στον μαθητή είναι αυτό που θα του επιτρέψει την φώτιση και την υπέρβαση των ορίων του νου Κάμα-Μάνας, της συμβατικής ανθρώπινης λογικής.

Ετσι το Ζεν λειτουργεί με το υποσυνείδητο και προσπαθεί να διευρύνει το συνειδητό μας μέρος πέρα από τα στενά του όρια. Για αυτό μερικοί Δάσκαλοι του Ζεν λένε ότι ο μαθητής δεν πρέπει να σκέπτεται με το μυαλό του αν θέλει να καταλάβει το Ζεν. Πρέπει να "σκέπτεται" με την κοιλιά, με το υπογάστριο, δηλ. πρέπει να νιώθει την αλήθεια και όχι να προσπαθεί να την κατανοήσει.

Πρέπει να είναι αυθόρμητος, για να μπορεί να μπαίνει στην "φυσική ροή" του Πραγματικού, του Ενός-Παντός. Αυτός είναι ίσως ένας από τους λόγους που κάνουν τον βουδισμό Ζεν τόσο δυσνόητο και απρόσιτο στο δυτικό μελετητή, ο οποίος είναι συνηθισμένος σε έναν οριζόντιο και πεζό ορθολογιστικό τρόπο σκέψης. Η μεθοδολογία του Ζεν, περιπλοκότατη μέσα στη φαινομενική της απλότητα, επιτρέπει τη βίωση της Αλήθειας και της Ζωής και όχι την κατανόησή της.


Ας παραθέσουμε όμως καλύτερα δύο παραδείγματα Κοάν του Γιαπωνέζικου Ζεν.


Ο Γιοσού ρώτησε τον Δάσκαλο Νάνσεν:

- Ποια είναι η Οδός;Ο Νάνσεν είπε:
- Η καθημερινή ζωή είναι η Οδός.Ο Γιοσού ξαναρώτησε:
- Μπορεί να μελετηθεί;Ο Νάνσεν είπε:
- Αν προσπαθήσεις να τη μελετήσεις θα βρεθείς πολύ μακριά της.Και ο Γιοσού ρώτησε:
- Αν δεν την μελετήσω πώς θα καταλάβω ότι είναι η Οδός;Ο Νάνσεν είπε:
- Η Οδός δεν ανήκει στον κόσμο της αντίληψης ούτε κι ανήκει στον κόσμο της μη αντίληψης. Η νοητικότητα είναι αυταπάτη και η μη νοητικότητα είναι χωρίς νόημα. Αν θέλεις να φθάσεις την πραγματική οδό πέρα από κάθε αμφιβολία, βάλε τον εαυτό σου στην ίδια ελευθερία με τον Ουρανό. Μην τον ονομάζεις ούτε καλό ούτε όχι καλό.

Με αυτά τα λόγια ο Γιοσού φωτίστηκε.

Το δεύτερο μας μιλάει για μια ιστορία του δασκάλου Ζεν Ίγκιου.
Λίγο πριν πεθάνει ο Νινακάβα τον επισκέφθηκε ο Ίγκιου, ο οποίος τον ρώτησε:

- Να σε οδηγήσω παρά πέρα;
Ο Νινακάβα αποκρίθηκε:

- Ήρθα εδώ μόνος και θα φύγω από εδώ μόνος. Τι βοήθεια μπορείς να μου δώσεις εσύ;Ο Ίγκιου απάντησε:
- Αν νομίζεις ότι πραγματικά έρχεσαι και πηγαίνεις, αυτή είναι η αυταπάτη σου. Ας σου δείξω την Οδό όπου δεν υπάρχει ερχομός και πηγαιμός.
Με τα λόγια αυτά ο Ίγκιου είχε αποκαλύψει την Οδό τόσο καθαρά, που ο Νινακάβα χαμογέλασε και πέθανε."


Σήμερα ο Βουδισμός Ζεν συνεχίζει να υπάρχει στην Ιαπωνία και μάλιστα τις τελευταίες δεκαετίες έχει διεισδύσει στη Δύση, επηρεάζοντας βαθιά τον σύγχρονο ψυχαναλυτικό τρόπο σκέψης και αποτελώντας μια σημαντική μέθοδο προσέγγισης του Αληθινού, προσφέροντας έτσι στον στεγνό δυτικό ορθολογισμό μια διέξοδο για την αποκατάσταση της ψυχοσωματικής του ισορροπίας.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
(1) "Η Φιλοσοφία των Πολεμικών Τεχνών" του Μιτσέλ Ετσενίκε, Εκδ. Νέα Ακρόπολη, Θεσ/νίκη 1990.
του κ. Γιώργου Α. Πλάνα , Καθ. Φιλοσοφίας, Προέδρου του Διεθνούς Πολιτιστικού και Φιλοσοφικού Οργανισμού «Νέα Ακρόπολη» στην Ελλάδα. 


Πηγές



ΖΕΝ, ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΌΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΆ ΚΎΜΑΤΑ




Το αιμόφυρτο κεφάλι του θιβετιανού μοναχού μετά τις τελευταίες συγκρούσεις με τις κινεζικές δυνάμεις κατοχής έχει κάνει μέσω του Internet τον γύρο του κόσμου. Οι εικόνες από την εξέγερση και τις συλλήψεις στο Θιβέτ, το οποίο τελεί υπό κατοχή από το 1951 όταν ο Λαϊκός Στρατός της Κίνας εισέβαλε στη χώρα, έρχονται καθημερινά στις τηλεοπτικές οθόνες. Κάποιοι μοναχοί επιχείρησαν να αυτοκτονήσουν ενώ οι φήμες για νεκρούς και πολλούς τραυματίες ενοίκους των μοναστηριών φαίνεται ότι επιβεβαιώνονται.

Οι ίδιοι αυτοί μοναχοί, οι οποίοι ζητούν από τις δυνάμεις κατοχής να ζουν με λιγότερους περιορισμούς, δεν είναι κάποια καλομαθημένα αργόσχολα πλάσματα αλλά άνθρωποι ολιγαρκείς και εξαιρετικά σκληραγωγημένοι, που έχουν υποβληθεί σε σωματικές δοκιμασίες αλλά και ατελείωτες ώρες διαλογισμού ζεν. Και είναι αυτός ο διαλογισμός ο οποίος έπειτα από πάροδο αιώνων κίνησε κάποια στιγμή την προσοχή των νευροεπιστημόνων. Των ερευνητών που προσπαθούν να εξηγήσουν τη συμπεριφορά με βάση τις εγκεφαλικές λειτουργίες. Το πώς δηλαδή ο εγκέφαλος καταφέρνει να καθοδηγεί τα εκατομμύρια των νευρικών κυττάρων ώστε να προκύπτει κάθε φορά συγκεκριμένη συμπεριφορά. Στην περίπτωση των βουδιστών μοναχών, κάποιες φορές είναι ανεξήγητη με τα μέτρα του μέσου ανθρώπου.


Οι άνθρωποι που γύρισαν από το κρύο

«Κάθονταν επάνω στο χιόνι κάθε νύχτα ολόγυμνοι, ακίνητοι, βυθισμένοι στον διαλογισμό τους ενώ ισχυροί άνεμοι μαστίγωναν το μέρος. Τους είδα ακόμη στο φως του γεμάτου φεγγαριού, μέσα στην καρδιά του χειμώνα, να τους οδηγούν στην όχθη ενός ποταμού ή μιας λίμνης και να αφαιρούν όλα τους τα ρούχα. Έπρεπε να στεγνώνουν πανιά μουσκεμένα στο παγωμένο νερό που τους τα έριχναν στην πλάτη και μόλις το ένα πανί προλάβαινε να στεγνώσει το αντικαθιστούσαν με άλλο, κοκαλωμένο από το κρύο καθώς αυτό το έβγαζαν από το νερό, αλλά σύντομα το νερό έτρεχε και από αυτό σαν να το είχαν απλώσει στη σόμπα» διηγήθηκε η Alexandra David Neel στις αρχές του προηγούμενου αιώνα για τους μοναχούς της Λάσα, της πρωτεύουσας του Θιβέτ.

Ογδόντα χρόνια μετά, επιστήμονες που ερευνούσαν τη ζωή στα Ιμαλάια υπό συνθήκες ελεγχόμενες με όργανα μέτρησης, ανακάλυπταν ότι με τη βοήθεια του διαλογισμού οι μοναχοί με μια τεχνική γνωστή στην περιοχή ως tummo μπορούσαν να αυξάνουν τη θερμοκρασία στα άκρα τους ως και 8,3 βαθμούς Κελσίου! Λίγο αργότερα δύο ινδοί μεθοριακοί φρουροί στα σύνορα με την Κίνα, φθάνοντας σε ύψος 4.000 μέτρων, ανακάλυψαν ένα μικρό οίκημα όπου μέσα εκεί οι ντόπιοι ήξεραν ότι βρισκόταν το μουμιοποιημένο αλλά εξαιρετικά καλά διατηρημένο λείψανο ενός θιβετιανού μοναχού σε στάση προχωρημένου διαλογισμού.

Και ένας άλλος όμως μοναχός, ο οποίος απεβίωσε πριν από περίπου 500 χρόνια όπως κατέδειξε η χρονολόγηση με άνθρακα-14, βρέθηκε στην ίδια κατάσταση. Μόνο που για αυτόν διαπιστώθηκε ότι έβαλε τέρμα στη ζωή του ηθελημένα στη διάρκεια ενός μέχρι θανάτου διαλογισμού, διαρκείας αρκετών ημερών. Τα τελευταία τρία χρόνια τρεφόταν μόνο με καρύδια και φλούδες δέντρων, με συνέπεια τα εσωτερικά όργανά του και οι ιστοί να συρρικνωθούν και τα βακτήρια ­ μόνιμοι κάτοικοι κάθε οργανισμού ­ να καταστραφούν, συντελώντας έτσι στο να συντηρηθεί κατά κάποιο τρόπο χωρίς ταρίχευση μετά θάνατον και επί αιώνες, το σώμα του στη στάση ακριβώς του τελευταίου διαλογισμού του.

Εκτός όμως από αυτά τα κάπως μακάβρια ευρήματα, επιστρέφοντας στον κόσμο των ζωντανών αξίζει να αναφέρουμε ότι στις 22 Οκτωβρίου 2007 στο Πανεπιστήμιο του Emory συγκεντρώθηκαν αρκετοί από τους νευροεπιστήμονες που ερευνούν τις ευεργετικές συνέπειες του διαλογισμού και μαζί με τον Δαλάι Λάμα και κάποιους δικούς του ανθρώπους κατέληξαν στο ότι θα μπορούσε να βοηθήσει ανθρώπους που πάσχουν από κατάθλιψη, άγχος, υψηλή συγκέντρωση χοληστερόλης, διαβήτη, ίσως και καρκίνο.

Ενώ μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο στο Οχάιο χορηγήθηκε ποσό περίπου 65.000 ευρώ για τη διεξαγωγή ερευνών σχετικά με την επίδραση που μπορεί να έχει ο θιβετιανός διαλογισμός στη θεραπεία του μετατραυματικού στρες, του γνωστού ως PTSD, που εμφανίζεται όταν κάποιοι άνθρωποι αντικρίσουν μια μεγάλη καταστροφή, υποστούν εξουθενωτικά βασανιστήρια ή ζήσουν φρικιαστικές στιγμές στο πλαίσιο ενός αιματηρού και με πολλές απώλειες πολέμου. Δύο καθηγήτριες της Ανθρωπολογίας, μία της Κοινωνικής Εργασίας και ένας μοναχός από το Θιβέτ θα δίδασκαν επί έξι εβδομάδες σε ανθρώπους-θύματα τέτοιων ανεπιθύμητων καταστάσεων διαλογισμό, με σκοπό να αντικαταστήσουν τις συνηθισμένες σήμερα πολύχρονες και συνοδευόμενες από άφθονα φάρμακα θεραπείες με άλλες, οι οποίες χρησιμοποιούν ως μόνο φάρμακο τον διαλογισμό και διαρκούν ως δύο χρόνια.

Η αυταπάτη του αντικειμενικού κόσμου

Στο Πανεπιστήμιο του Giessen, στο Ινστιτούτο της Νευροαπεικόνισης, εργάζεται ένας 42χρονος ψυχολόγος-ερευνητής ο οποίος εδώ και επτά χρόνια διεξάγει έρευνα γύρω από τον διαλογισμό. Ο ίδιος όχι μόνο μετράει το πάχος του εγκεφαλικού φλοιού και βρίσκει ότι ο εντατικός και πολύχρονος διαλογισμός το αυξάνει αλλά υπάρχει και στο γραφείο του ο απαραίτητος «εξοπλισμός» ­ μαξιλάρια, ξύλινο βάθρο ­ για να μπορεί να διακόπτει το έργο του και να διαλογίζεται. 

Ο Ulrich Ott αποτέλεσε μάλιστα και θέμα άρθρου στη γερμανική εβδομαδιαία εφημερίδα «Die Zeit» (31.1.2008) όπου δηλώνει ότι ο συχνός διαλογισμός μπορεί να αλλάξει την αρχιτεκτονική του εγκεφάλου. Επιπλέον αναφέρεται και στα εγκεφαλικά κύματα Αλφα και Γάμμα. Διότι είναι γνωστό ότι σε διενέργεια ερευνών με βουδιστές μοναχούς, οι οποίοι προσφέρθηκαν εθελοντικά να διαλογίζονται ενώ στον εγκέφαλο αναρίθμητα ηλεκτρόδια κατέγραφαν τα κύματά του, διαπιστώθηκε ότι εξέπεμπαν κύματα τύπου Γάμμα με ένταση 30 φορές μεγαλύτερη από αυτήν των συνηθισμένων ανθρώπων.

Μετρήσεις στις κατάλληλες περιοχές του εγκεφάλου τις συνδεόμενες με αισθήματα αγάπης, χαράς και ευτυχίας κατέδειξαν μέσω αυξημένης ηλεκτρικής δραστηριότητας ότι ο διαλογισμός απελευθερώνει τέτοιες αντιδράσεις σε μεγαλύτερη «ποσότητα». Η θεωρία που προσπαθεί να θεμελιώσει ο Ulrich Ott απαιτεί εξαιρετικά λεπτούς υπολογισμούς, αφού σχετίζεται με τη διαφορά φάσης των κυμάτων Γάμμα. Είναι ακόμη αρκετά εύθραυστη και στηρίζεται σε συμπεράσματα άλλων ερευνητών, όπως ο Wolf Singer, ο οποίος μελέτησε τα εγκεφαλικά κύματα ζώων και κατέληξε στο ότι ερεθίσματα που κάνουν τον εγκέφαλο να εκπέμπει κύματα χωρίς διαφορά φάσης, δηλαδή έχουν το μέγιστο ή το ελάχιστό τους την ίδια στιγμή, γίνονται αντιληπτά από τον εγκέφαλο σαν σχετικά μεταξύ τους.

Όταν πιστεύουμε ότι βλέπουμε μια γαλάζια μπάλα να κινείται στον αέρα, αυτό σε σχέση με τον εγκέφαλο σημαίνει ότι τρεις ιδέες, για το στρογγυλό, το γαλάζιο, την πτήση, συσχετίστηκαν και εντάχθηκαν στο ίδιο φαινόμενο χάρη σε αυτήν τη δημιουργία αντίστοιχων εγκεφαλικών κυμάτων, χωρίς διαφορά φάσης μεταξύ τους. Όταν λοιπόν με τη βοήθεια του διαλογισμού προκύπτουν κύματα Γάμμα, αυτός που διαλογίζεται φανερώνει ότι στη συνείδησή του όλα τα φαινόμενα σχετίζονται. Πρόκειται για μια κατάσταση η οποία βρίσκεται εκτός των ορίων του καθημερινού ανθρώπου, παραπέμπει στις ρίζες του βουδισμού και απαιτεί χρόνια εξάσκησης και μεθοδικής αντιμετώπισης του αισθητού κόσμου μέσα από ένα εντελώς διαφορετικό πρίσμα.


Τα αινίγματα του Ζεν

Οι πρόγονοι των σημερινών Κινέζων πίστεψαν ότι πίσω από την (φαινομενική) απειρία ως προς τον αριθμό και τη διαφορετικότητα των πραγμάτων που μας περιβάλλουν κρύβεται μια πραγματικότητα όπου όλα αυτά είναι ένα. Αυτή την πραγματικότητα την ονόμασαν Τάο, που σημαίνει δρόμος. Ο όρος ζεν προέκυψε αργότερα και με δυο λόγια σημαίνει την πνευματική κίνηση που εμφανίζεται στην Κίνα τον 1ο αιώνα μ.Χ., συνιστώντας συγκερασμό του ταοϊσμού και του βουδισμού.

Αντλώντας από τις ωφέλιμες διδαχές του ζεν δημιουργήθηκε ένας τρόπος ζωής ο οποίος ευδοκίμησε σε καινούργια μοναστήρια ζεν, με χαρακτηριστικό την χωρίς υποχρέωση συγκεκριμένων κανόνων λατρεία και βασικό σκοπό τον συνεχή προσανατολισμό προς ό,τι λέει και κάνει ο δάσκαλος. Σκοπός της εμπειρίας ζεν (και όχι κάποιων αφηρημένων κανόνων που τάχα οδηγούν στο ζεν) είναι η αφύπνιση. Για αυτή την εμπειρία, η οποία δεν περιγράφεται ουσιαστικά με λόγια αλλά δεν είναι και κάτι μαγικό ή στα σύνορα της απατηλής παραψυχολογίας, θεωρούν ότι το κέντρο από όπου εκπορεύεται είναι ο εγκέφαλος.


Μόνο που, όπως ο νομπελίστας ερευνητής του εγκεφάλου Roger Sperry αναφέρει, «το κεντρικό αυτό όργανο του ανθρώπινου σώματος λειτουργεί με τρόπο ολιστικό». Η λειτουργία του δηλαδή δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με βάση τα ελάχιστα δομικά υλικά του αλλά από λειτουργίες «αναδυόμενες» μόνο από τη συνολική συν-λειτουργία όλων των συστατικών του. Όπως ακριβώς γνωρίζοντας ότι το νερό αποτελείται από υδρογόνο και οξυγόνο δεν μπορούμε να «προβλέψουμε» έτσι πρόχειρα ότι θα είναι υγρό.



«Πριν από τον σχηματισμό του εγκεφάλου» συμπληρώνει ο Sperry, «δεν υπήρχαν χρώμα και ήχος στο Σύμπαν ούτε αρώματα, γεύσεις, ούτε καν ελάχιστα άλλα αισθητηριακά ερεθίσματα. Πριν από τον εγκέφαλο, το Σύμπαν ήταν απαλλαγμένο από πόνο και αγωνία». Αυτό όμως ξαφνικά συναντά την άποψη περί «αγνοίας» του βουδισμού: ότι δηλαδή όλα τα πράγματα γύρω μας δεν έχουν απόλυτη ύπαρξη. Αλλά αυτό οι περισσότεροι άνθρωποι ούτε καν το φαντάζονται και η κατάσταση αυτή λέγεται «άγνοια». Εξαιτίας της ο νους δημιουργεί διαστρεβλωμένες ή και φανταστικές κατασκευές και μετά, ακόμη χειρότερα, προσκολλάται σε αυτές.

Από τη στιγμή που αρχίσαμε να κάνουμε διάκριση ανάμεσα στο υποκείμενο και στο αντικείμενο, ανάμεσα στη νόηση και στο νόημα, ο κόσμος θολώνει. Η διττότητα αυτή, όπου δηλαδή έχουμε υποκείμενο πάντα ξεχωριστό από υποκείμενο, μας εμποδίζει να αισθανθούμε εκείνο το μυστηριώδες αλλά ομοιόμορφο κάτι που βρίσκεται πέρα από αυτήν. 

Το τέλος της άγνοιας επέρχεται μέσω του διαλογισμού όταν επιτευχθεί η φώτιση και ο άνθρωπος του ζεν για να φθάσει εκεί καλείται να μη σκέφτεται πλέον διά μέσου των λέξεων και να ζει ανεξάρτητα την κάθε στιγμή. Το «να ζεις τη στιγμή μόνο» είναι ο πιο σύντομος ορισμός του διαλογισμού ζεν• που μπορεί να είναι ένα σύνολο τεχνικών και να συνιστά κάθε φορά απόπειρα, αλλά είναι επιτυχημένος όταν, σε αντίθεση με τον ινδικό και άλλους τύπους διαλογισμού, με ανοιχτά τα μάτια, συγκεντρώνοντας κάπου το βλέμμα, καταφέρνεις να μην αναλύεις με λέξεις τις σκέψεις σου και τελικά να τις διώχνεις εντελώς, αποκομίζοντας τις ευεργετικές επιδράσεις αυτής της κατάστασης ιδιαίτερα στον εγκέφαλο, όπως ανακαλύπτουν τώρα και στη Δύση.

Εδώ όμως ακριβώς καθίσταται φανερό το μεγάλο σχίσμα ανάμεσα σε δύο διαφορετικές κοσμοθεωρίες. Δεν είναι μόνο αυτό που είπε ο Jung, ότι «ο σεβασμός προς τον δάσκαλο υπάρχει μόνο στην Ανατολή», αλλά και το ότι από τη μια έχουμε τη φράση τουΚαρτέσιου «σκέπτομαι άρα υπάρχω» και από την άλλη των ανθρώπων του ζεν οι οποίοι όταν διαλογίζονται προσπαθούν να μην εστιάζουν στο «σκέπτομαι», προτείνοντας το δικό τους: «το να (μπορώ να) μη σκέπτομαι σημαίνει ότι υπάρχω». Παρ' όλο το χάσμα, όμως, οι Δυτικοί, ανακαλύπτοντας τα οφέλη του διαλογισμού όπως προκύπτουν και από τις μετρήσεις των οργάνων τους, έχουν αρχίσει να σκέπτονται το πώς θα περάσουν απέναντι...



Αν και δεν είναι θάλασσα, παράγει ασταμάτητα κύματα. Τι είναι; Ο εγκέφαλός μας. Διότι έχουν ανιχνευθεί ως σήμερα πέντε διαφορετικά είδη ηλεκτρικών κυμάτων, όλα από τον εγκέφαλο, που είναι κατά σειρά, αρχίζοντας από τις μικρότερες συχνότητες, τα εξής: Δέλτα, Θήτα, Αλφα, Βήτα, Γάμμα.

•Δέλτα (0,5 ως 3 Hertz): Εκπέμπονται όταν βρισκόμαστε σε βαθύ ύπνο χωρίς όνειρα, αλλά και σε μετατραυματικές καταστάσεις από ανθρώπους που έχουν αποκτήσει άσχημες εμπειρίες. 


•Θήτα (4 ως 7 Hertz): Θεωρούνται τα κύματα με προέλευση από την περιοχή του ασυνειδήτου. Εμφανίζονται τις στιγμές που ονειρευόμαστε, με ένδειξη τις γνωστές γρήγορες κινήσεις των βλεφάρων, αλλά και στην περίπτωση διαλογισμού κάποιων κορυφαίων εμπειριών. 


•Αλφα (8 ως 14 Hertz): Εμφανίζονται όταν βρισκόμαστε σε χαλαρή σωματική κατάσταση. Όταν στη διάρκεια του διαλογισμού προχωρήσουμε σε πιο εσωτερικά επίπεδα, όπου μάλλον έχουμε αδειάσει από σκέψεις και έχουν επικρατήσει τα κύματα Δέλτα και Θήτα, τότε τα κύματα Αλφα έχουν υποχωρήσει. 


•Βήτα (15 ως 38 Hertz): Είναι τα κύματα όταν βρισκόμαστε στη συνηθισμένη κατάσταση της εγρήγορσης και της κίνησης εντός αυτού που θεωρούμε καθημερινή πραγματικότητα. Τέτοια κύματα προς την περιοχή των υψηλότερων συχνοτήτων αντιστοιχούν σε καταστάσεις άγχους, πίεσης και οποιασδήποτε άλλης ανησυχίας, ενώ στο χαμηλότερο τμήμα αυτής της ζώνης βρίσκουμε κύματα που προέρχονται από έναν μάλλον ήρεμο και καθαρά σκεπτόμενο εγκέφαλο. 


•Γάμμα (38 ως 100 Hertz): Ανακαλύφθηκαν σχετικά πρόσφατα και παράγονται σε ακραίες καταστάσεις του οργανισμού, είτε κατά τη διάρκεια εμπειριών που υπερβαίνουν την άμεση λογική εκείνης της στιγμής είτε σε περιπτώσεις υπερκινητικότητας ή ακόμη και σχιζοφρένειας. 

Σε οποιαδήποτε κατάσταση όπου έχουμε αντίληψη του εαυτού μας παράγονται από τον εγκέφαλο μείγματα κυμάτων. Όταν είμαστε στη συνηθισμένη κατάσταση όπου θεωρούμε τον εαυτό μας ξύπνιο αλλά, σύμφωνα με τη θεωρία του Γκουρτζίεφ, στην πραγματικότητα βρισκόμαστε σε πνευματικό ύπνο, εκπέμπουμε μείγμα κυμάτων Βήτα με συχνότητες στο υψηλότερο τμήμα της ζώνης και Δέλτα.

Στην περίπτωση του διαλογισμού όπου δεν έχουμε χάσει τη συνείδηση του εαυτού μας εκπέμπουμε κύματα Αλφα και Θήτα. Χωρίς κύματα Θήτα διαθέτουμε ρηχές εμπειρίες εικόνας, άνευ βαθύτερης σημασίας, και χωρίς κύματα Αλφα έχουμε χάσει την αίσθηση του εαυτού μας μέσα στον διαλογισμό. Στην περίπτωση της κατάστασης εκείνης την οποία οι βουδιστές αποκαλούν «φώτιση» επικρατούν κύματα Αλφα, Θήτα και Βήτα.

Πηγή : Conscious Hypnosis
"Οι άνθρωποι με έχουν για εχθρό των δίκαιων νόμων, των οικογενειακών δεσμών και της παράδοσης. Ναι, λένε την αλήθεια. Δεν αγαπάω τους νόμους που έχει φτιάξει ο άνθρωπος... αυτό που αγαπάω είναι η ιερή και πνευματική ευγένεια που θα έπρεπε να είναι πηγή και βάση για κάθε νόμο στη γη."
Khalil Gibran